Onderwijs · basis, gevorderd, expert en leidinggevenden
Agressietraining voor leerplichtambtenaren
Leerplichtambtenaren worden uitgescholden, bedreigd en soms thuis opgezocht, ook terwijl ze in hun eentje bij een gezin aan tafel zitten. Ze leren bij Bureau Weerbaar en Veilig rustig te blijven, kort te begrenzen en op tijd op te staan en te vertrekken. Bij elk huisbezoek gaat de veiligheid van de leerplichtambtenaar voor op het afronden van het gesprek.
Een leerplichtambtenaar zit mogelijk in zijn eentje bij een gezin aan tafel, met een boodschap die ouders niet willen horen. Wat houdt de agressietraining voor leerplichtambtenaren van Bureau Weerbaar en Veilig in? Na een adviesgesprek stemt de trainer de oefensituaties af op het protocol voor huisbezoeken en de meldroute van de gemeente. Een trainer en een trainingsacteur oefenen op je eigen locatie met leerplichtambtenaren, en na de trainingsdag is er altijd een evaluatie met vervolgadvies. Het programma heeft vier onderdelen (basis, gevorderd, expert en leidinggevenden), en iedere leerplichtambtenaar krijgt een bewijs van deelname.
Vraag een adviesgesprek aan →Binnen 2 werkdagen na het adviesgesprek een schriftelijk voorstel.
PraktijkbeeldEigen fotomateriaal volgt
- Programma
- Adviesgesprek, afstemming, trainingsdag, evaluatie en vervolgadvies
- Voor wie
- Leerplichtambtenaren en RMC-medewerkers bij gemeenten, en hun leidinggevenden.
- Trainingsdag
- 9.00 tot 16.00 uur, op je eigen locatie
- Met
- Een trainer en een trainingsacteur, allebei in de prijs
- Groep
- In overleg, advies maximaal 10 leerplichtambtenaren
- Na afloop
- Bewijs van deelname, daarna evaluatie met vervolgadvies
Vrijblijvend kennismaken? Begin met een adviesgesprek. Vraag een adviesgesprek aan.
PraktijkbeeldEigen fotomateriaal volgt
De praktijk
Agressie aan de keukentafel
Een leerplichtambtenaar handhaaft en helpt tegelijk. Het gezin ziet mogelijk vooral de bevoegdheid en de mogelijkheid van een proces-verbaal. Boosheid ontstaat bijvoorbeeld zodra de schoolafwezigheid van een kind ter sprake komt, of bij ouders die vinden dat de gemeente zich er niet mee moet bemoeien. Die ouder kan bang of gefrustreerd zijn zonder uit te zijn op een confrontatie. Erkennen wat het gezin doormaakt en hardop zeggen wat de leerplichtambtenaar moet en kan: dat kan de spanning eruit halen.
Anders ligt het bij ouders die bewust druk zetten om een stap tegen te houden. Ze dreigen met een advocaat, blokkeren elk contact of sturen 's avonds berichten via sociale media. Daar werkt uitleggen averechts. Dan gaat het om kort begrenzen, bij de bevoegdheid blijven en het besluit erachter: doorgaan, het gesprek beëindigen, vertrekken of opschalen. Bij een ernstige bedreiging volgt de leerplichtambtenaar het protocol van de gemeente.
Vergelijkbare situaties komen terug in de agressietraining voor leraren in het voortgezet onderwijs en de agressietraining voor leraren in het mbo. Alle beroepen staan in het overzicht van agressietraining per beroep. Hoe een agressietraining in het algemeen werkt, lees je bij agressietraining: zo werkt het.
Uit de oefensituaties
- OefensituatieEen ouder wordt kwaad zodra de leerplichtambtenaar de afwezigheid van zijn kind benoemt.
- OefensituatieDe leerplichtambtenaar staat aan de deur bij een gezin dat hem liever ziet vertrekken.
- OefensituatieEen jongere zoekt de confrontatie zodra zijn naam valt.
- OefensituatieOuders zeggen dat de gemeente zich hier niet mee te bemoeien heeft.
Van adviesgesprek tot evaluatie
Zo verloopt de agressietraining voor leerplichtambtenaren
Van het eerste gesprek tot de evaluatie na de trainingsdag. Hoe zo'n dag in zijn werk gaat, lees je bij zo werkt een trainingsdag.
Adviesgesprek
Je vertelt bij welke gezinnen en in welke situaties het misgaat: aan de deur, aan tafel of daarna via telefoon en sociale media. Met die gezinnen en situaties kiezen we het onderdeel en de groepsgrootte, en stellen we de oefensituaties samen. In de oefengesprekken is de trainingsacteur bijvoorbeeld de ouder aan de keukentafel.
Afstemming
De trainer leest het protocol voor huisbezoeken, de afspraken over alleen op pad gaan en de meldroute van de gemeente, zodat de oefeningen daarop aansluiten.
Trainingsdag
Een dag op je eigen locatie, met een trainer en een trainingsacteur. Iedere leerplichtambtenaar krijgt een bewijs van deelname.
Evaluatie en vervolgadvies
Na de trainingsdag volgt altijd een evaluatie. Daarin kijken we wat leerplichtambtenaren bij gezinnen anders doen en borgen we de afspraken. Het vervolgadvies gaat bijvoorbeeld over huisbezoeken, opvang of een volgend onderdeel.
Vier onderdelen
Van basistraining tot leidinggevenden
Je kiest wat past bij je leerplichtambtenaren en het werk. In het adviesgesprek bepalen we samen waar je team begint: bij de basistraining, of eerst bij het programma voor leidinggevenden.
Voor iedere leerplichtambtenaar: rustig blijven, begrenzen aan tafel en op tijd vertrekken.
Naar dit onderdeel ↓Gevorderde trainingVoor zware dossiers: gezinnen die contact blokkeren, juridische dreiging en benadering buiten werktijd.
Naar dit onderdeel ↓ExpertniveauVoor leerplichtambtenaren met een extra rol, zoals inwerken of opvang: collega's begeleiden na een incident.
Naar dit onderdeel ↓Programma voor leidinggevendenVoor coördinatoren leerplicht en teamleiders: afspraken voor huisbezoeken, ketenpartners, meldingen en opvang.
Naar dit onderdeel ↓Onderdeel 1 · Basis
Basistraining: veilig op huisbezoek
Voor iedere leerplichtambtenaar. De oefensituaties hieronder vullen we aan met gesprekken die je leerplichtambtenaren zelf met ouders en jongeren voeren.
Voor wie
Iedere leerplichtambtenaar. Met dit onderdeel begin je.
Oefensituaties in de basistraining
- Een ouder wordt kwaad zodra de leerplichtambtenaar de afwezigheid van zijn kind benoemt.
- De leerplichtambtenaar staat aan de deur bij een gezin dat hem liever ziet vertrekken.
- Een jongere zoekt de confrontatie zodra zijn naam valt.
- Ouders zeggen dat de gemeente zich hier niet mee te bemoeien heeft.
- Er komt 's avonds een dreigend bericht binnen op de werktelefoon.
Na de basisdag kunnen leerplichtambtenaren
- Aan tafel hardop uitleggen wat ze moeten, wat ze kunnen betekenen en waar de grens ligt.
- Vóór het huisbezoek nagaan welke signalen er al zijn, en of ze alleen gaan.
- Rustig doorgaan met het gesprek als een ouder uitvalt.
- Kort begrenzen bij ouders die elke bemoeienis van de gemeente afwijzen.
- Een plek kiezen met zicht op de deur, en op tijd opstaan en vertrekken.
- Ook een bedreiging via telefoon of sociale media melden volgens de meldroute van de gemeente.
Zo oefent een leerplichtambtenaar met de trainingsacteur
In de oefengesprekken is de trainingsacteur de ouder aan de keukentafel of de jongere aan de deur. De leerplichtambtenaar oefent wat er op dat moment kan: stem, houding, waar hij zit en wanneer hij opstaat. Iedereen kan een oefening op elk moment stoppen. De trainer bewaakt dat de oefening voor iedereen veilig blijft. Wie de trainers en trainingsacteurs zijn, zie je bij het team.
Zo werkt een trainingsdag →Onderdeel 2 · Gevorderd
Gevorderde agressietraining voor leerplichtambtenaren
Sommige gezinnen nemen niet op, doen niet open en komen niet op de afspraak. Andere ouders noemen hun advocaat zodra een proces-verbaal ter sprake komt. Die druk wordt bewust ingezet om de leerplichtambtenaar van zijn stap af te houden. Op dit niveau oefenen leerplichtambtenaren om daar rustig tegen stand te houden, ook als het dossier maanden duurt.
Waar het om draait: een gezin dat druk zet, krijgt van iedere leerplichtambtenaar hetzelfde antwoord. Merkt een ouder dat de ene leerplichtambtenaar meer toegeeft dan de andere, dan blijft hij aandringen.
Voor wie
Leerplichtambtenaren met complexe gezinnen en langdurige schoolafwezigheid in hun dossiers.
Instap: de basistraining gedaan, of in overleg, als iemand al ervaring heeft met deze situaties.
Oefensituaties in de gevorderde training
- Een gezin blokkeert al weken elk contact en reageert pas als er een brief komt.
- Ouders noemen hun advocaat zodra het proces-verbaal ter sprake komt.
- De leerplichtambtenaar gaat alleen naar binnen bij een gezin waar veel tegelijk misgaat.
- Een ouder zoekt de leerplichtambtenaar op sociale media op en stuurt 's avonds berichten.
- Meerdere instanties komen over de vloer en het gezin zet ze tegen elkaar op.
Na deze dag kunnen leerplichtambtenaren
- Zien of een ouder overstuur is of bewust druk zet om een stap tegen te houden.
- Standhouden bij dreiging met een klacht of advocaat, en het gesprek bij het schoolverzuim houden.
- Vóór de deur steeds op dezelfde manier inschatten of ze alleen naar binnen gaan.
- Rustig reageren op berichten buiten werktijd, en die melden.
- Afstemmen met jeugdzorg en andere partners, zodat het gezin hen niet tegen elkaar uitspeelt.
- Een bezoek afbreken, overdragen aan een collega en opschalen als het niet stopt.
Onderdeel 3 · Expert
Agressietraining op expertniveau voor leerplichtambtenaren
Na een bedreiging belt een leerplichtambtenaar misschien eerst een collega, en niet de coördinator. Wat die collega zegt, weegt mee bij melden, bij de volgende dag weer op huisbezoek gaan of bij thuisblijven. Expert is voor ervaren collega's die nieuwe leerplichtambtenaren inwerken, en voor collega's die anderen opvangen.
Waar het om draait: een collega die na een huisbezoek is bedreigd, wordt rustig en zonder oordeel opgevangen. De leidinggevende of de bedrijfsarts komt erbij als dat nodig is. Ook dat moment kent de opvanger.
Voor wie
Ervaren leerplichtambtenaren die nieuwe collega's inwerken, of collega's opvangen na een incident.
Instap: de basis- en gevorderde training gedaan, of in overleg, als iemand al ervaring heeft met deze situaties.
Oefensituaties op expertniveau
- Een collega belt na een huisbezoek vanuit de auto en wil er vooral niet over praten.
- Een nieuwe leerplichtambtenaar vraagt na een gezamenlijk bezoek wat hij anders had moeten doen.
- Een collega wil een dreigend bericht niet melden, omdat het toch niets oplevert.
- Een collega blijft piekeren over een gezin en neemt het steeds mee naar huis.
- Een dreigement van een ouder komt in het overleg van het leerplichtteam, zonder dat de collega de schuld krijgt.
Na deze dag kunnen leerplichtambtenaren
- Een collega die terugkomt van een huisbezoek waarbij gedreigd is, rustig en zonder oordeel opvangen.
- Merken wanneer een leerplichtambtenaar na een bedreiging meer nodig heeft dan een gesprek, en dan de leidinggevende inschakelen.
- Een nieuwe leerplichtambtenaar inwerken met de afspraken uit de basistraining.
- Collega's aanmoedigen om ook een dreigend bericht of een scheldpartij te melden.
- Een incident bij een gezin zo in het teamoverleg bespreken dat het hele leerplichtteam er iets aan heeft.
Onderdeel 4 · Leidinggevenden
Agressietraining voor leidinggevenden van leerplichtteams
Leerplichtambtenaren kunnen in hun eentje bij een gezin naar binnen gaan, op momenten dat niemand meekijkt. Wat je wel stuurt, is wat er vooraf en achteraf gebeurt: wie weet waar iemand is, wie de leerplichtambtenaar opvangt en wat er met de melding gebeurt.
Voor wie
Coördinatoren leerplicht, teamleiders en beleidsmedewerkers bij gemeenten die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van het leerplichtwerk.
Wat er voor en na een huisbezoek gebeurt
Een dreigement aan de deur wordt mogelijk wel verteld, maar nergens vastgelegd. Hoort een leerplichtambtenaar na een melding niets meer, dan meldt hij het de volgende keer niet. Of leerplichtambtenaren blijven melden, bepaalt of je ziet bij welke gezinnen het telkens misgaat.
Daarom leg je vast wanneer iemand alleen gaat en wanneer met twee mensen. Je maakt afspraken met jeugdzorg en politie voordat het misgaat. En je regelt wie een leerplichtambtenaar de dag na een bedreiging spreekt, ook als hij zegt dat het meeviel.
Zo oefenen leidinggevenden
In de oefengesprekken is de trainingsacteur een leerplichtambtenaar die net is bedreigd, of een collega die vindt dat melden toch niets oplevert.
Oefensituaties voor leidinggevenden
- Een dreigement aan de deur wordt in het team verteld en nergens vastgelegd.
- Er ligt niets op papier over wanneer iemand alleen naar binnen gaat.
- Na een bedreiging gaat de leerplichtambtenaar de volgende dag gewoon weer op pad.
- Jeugdzorg en politie schuiven pas aan als het al is misgegaan.
- Bij gezinnen waar het altijd misgaat, bepaalt iedere leerplichtambtenaar het zelf.
Na deze dag kunnen leidinggevenden
- Afspreken wat iemand voor een huisbezoek alleen nagaat en wie weet waar hij is.
- Met jeugdzorg en politie vastleggen wie wat doet, voordat het misgaat.
- Een leerplichtambtenaar de dag na een bedreiging zelf opzoeken, zonder op de melding te wachten.
- Vastleggen wat er geldt bij gezinnen waar agressie steeds terugkomt.
- Naast de leerplichtambtenaar staan als ouders een klacht indienen of een advocaat inschakelen.
- Zorgen dat een dreigement per bericht net zo zwaar telt als aan de deur.
Adviesgesprek
Passend voor je leerplichtambtenaren?
In een vrijblijvend adviesgesprek kiezen we samen het onderdeel dat past bij je school of organisatie. Je krijgt daarna een schriftelijk voorstel met de opbouw, het aantal dagen en de prijs. Fysieke technieken oefenen we op aanvraag; dat spreek je af in het adviesgesprek. Wat bepaalt de prijs?
Vraag een adviesgesprek aanHet team achter de training
Een trainer en een trainingsacteur uit ons team
Ons team telt 12 mensen, onder wie trainers en trainingsacteurs. Op de trainingsdag werk je met een trainer en een trainingsacteur uit dit team.
Bekijk wie we zijn →Voor de werkgever
Wat je als werkgever regelt, en wat het oplevert
Een training haalt agressie niet weg. Wel gaan leerplichtambtenaren zekerder aan het werk: aan de keukentafel weten ze wat ze doen, en wanneer ze opstaan en vertrekken of de politie bellen. Bij hetzelfde gezin reageren ze op dezelfde manier, en ook een dreigend bericht wordt gemeld.
Agressie en geweld vallen in de Arbowet onder psychosociale arbeidsbelasting (artikel 1). De werkgever moet beleid voeren om die te voorkomen of te beperken (artikel 3 lid 2). Het Arbobesluit werkt dat uit in artikel 2.15: als werkgever beoordeel je het risico in de RI&E en leg je maatregelen vast in het plan van aanpak. Ook geef je medewerkers voorlichting en onderricht. Een training is één manier om die voorlichting en dat onderricht in te vullen.
Ook wat er al geregeld is, nemen we in het adviesgesprek door. Het protocol voor huisbezoeken hoort erbij. Net als de afspraak over wie weet waar iemand is, de meldroute en de opvang na een bedreiging. Meer over de sector lees je bij agressietraining in het onderwijs. Wat de wet van je vraagt, staat op de pagina agressie en de werkgever.
Vragen over agressietraining voor leerplichtambtenaren
Vragen van de werkgever
Waar vindt de trainingsdag plaats?
Op je eigen locatie. Welke ruimte dat wordt, spreken we af in het adviesgesprek. Leerplichtambtenaren hoeven dus niet naar een cursuscentrum.
Is een agressietraining verplicht?
Nee, de Arbowet schrijft geen training voor. Wel vraagt de Arbowet je als werkgever om agressie als risico aan te pakken. Wat je dan regelt en waar een training past, staat hierboven bij de werkgever.
Wat kost het programma?
De prijs hangt af van het onderdeel, de groepsgrootte, het aantal dagen, de voorbereiding en de reistijd.
Binnen 2 werkdagen na het adviesgesprek krijg je een schriftelijk voorstel. Daarin staan de opbouw van het programma, het aantal groepen en dagen, en de prijs met wat er altijd bij zit. De reiskosten staan er apart in. Meer hierover lees je op de pagina over de kosten.
Hoe blijven de afspraken na de trainingsdag hangen?
Na iedere trainingsdag volgt een evaluatie. Daarin kijken we wat er in de praktijk is veranderd, borgen we de afspraken en geven we vervolgadvies. De afspraken zelf liggen bij je school of organisatie: in het werkoverleg en bij de leidinggevenden.
Sluit de training aan op ons protocol voor huisbezoeken?
Ja, voor leerplichtambtenaren sluit de training aan op je protocol voor huisbezoeken. We bespreken in het adviesgesprek je protocol, de afspraken over alleen op pad gaan en de meldroute. Daarop bouwen de oefeningen voort, zodat een leerplichtambtenaar aan de deur weet wat hij zelf begrenst en wanneer hij vertrekt of hulp vraagt.
Wat is het verschil tussen gevorderd en expert?
Gevorderd is voor het eigen handelen in zware dossiers. Expert is voor leerplichtambtenaren die daarnaast collega's opvangen na een incident en nieuwe collega's inwerken met dezelfde afspraken.
Wat is het verschil met het programma voor leidinggevenden?
Leerplichtambtenaren oefenen hun gesprek aan de deur en aan tafel. Leidinggevenden oefenen wat eromheen geregeld moet zijn: de afspraken voor huisbezoeken, de samenwerking met jeugdzorg en politie, de meldingen en de opvang na een bedreiging.
Kunnen RMC-medewerkers in dezelfde groep als het leerplichtteam?
Ja, RMC-medewerkers kunnen in dezelfde groep als het leerplichtteam. Hun bevoegdheden verschillen, maar hun positie in het gezin en de reacties daarop lijken sterk op elkaar. De oefensituaties komen uit de dossiers van beide functies.
Over de vier onderdelen
Wat doet een leerplichtambtenaar als een ouder hem de deur wijst?
Wijst een ouder de leerplichtambtenaar de deur, dan gaat hij. Het lastige deel zit in het moment daarvoor: zien dat het gesprek niets meer oplevert, en opstaan zonder het contact voorgoed te verbreken.
Hoe schat je vóór de deur in of je alleen naar binnen gaat?
Met wat er al bekend is: wie er thuis is, wat er eerder gebeurde en welke instanties betrokken zijn. Leerplichtambtenaren oefenen om dat steeds op dezelfde manier na te gaan, in plaats van op gevoel te beslissen.
Moeten we een opvangteam hebben om dit onderdeel te volgen?
Nee, een leerplichtteam hoeft geen opvangteam te hebben om dit onderdeel te volgen. Ook ervaren leerplichtambtenaren die nieuwe collega's inwerken of meenemen op huisbezoek, hebben er baat bij. In het adviesgesprek gaan we na wie in het leerplichtteam dat nu al doet.
Onze leerplichtambtenaren gaan alleen op huisbezoek. Wat leggen we vast?
Wat iemand vooraf nagaat, wie weet waar hij is, wanneer hij zich terugmeldt en wanneer een bezoek met twee mensen gaat. Die afspraken werk je op deze dag uit voor je eigen gemeente.
Dit programma voor je leerplichtambtenaren?
In een adviesgesprek vertel je bij welke gezinnen en op welke momenten het misgaat. Vanuit die gezinnen en momenten kiezen we het onderdeel en de groepsgrootte, zetten we herkenbare oefensituaties klaar en plannen we de trainingsdag en de evaluatie erna.