Onderwijs · basis, gevorderd, expert en leidinggevenden
Agressietraining voor leerkrachten in het basisonderwijs
Leerkrachten in het basisonderwijs krijgen boze ouders aan de deur, aan de telefoon en in het oudergesprek. Ze worden uitgescholden, bedreigd en soms geduwd, ook als er kinderen in de buurt zijn. Een training bij Bureau Weerbaar en Veilig leert leerkrachten rustig te blijven, kort te begrenzen en op tijd de directie in te schakelen.
Op het schoolplein, aan de klasdeur en in het oudergesprek krijgen leerkrachten soms een ouder tegenover zich die schreeuwt of dreigt. Wat houdt de agressietraining voor leerkrachten in het basisonderwijs van Bureau Weerbaar en Veilig in? Een adviesgesprek, oefensituaties die aansluiten op je veiligheidsplan en een trainingsdag op je eigen locatie met een trainer en een trainingsacteur. De school krijgt daarna altijd een evaluatie met vervolgadvies, elke leerkracht een bewijs van deelname. Er zijn vier onderdelen: basis, gevorderd, expert en leidinggevenden.
Vraag een adviesgesprek aan →Binnen 2 werkdagen na het adviesgesprek een schriftelijk voorstel.
PraktijkbeeldEigen fotomateriaal volgt
- Programma
- Adviesgesprek, afstemming, trainingsdag, evaluatie en vervolgadvies
- Voor wie
- Leerkrachten, intern begeleiders en onderwijsondersteuners in het basisonderwijs, en hun leidinggevenden.
- Trainingsdag
- 9.00 tot 16.00 uur, op je eigen locatie
- Met
- Een trainer en een trainingsacteur, allebei in de prijs
- Groep
- In overleg, advies maximaal 10 leerkrachten
- Na afloop
- Bewijs van deelname, daarna evaluatie met vervolgadvies
Vrijblijvend kennismaken? Begin met een adviesgesprek. Vraag een adviesgesprek aan.
PraktijkbeeldEigen fotomateriaal volgt
De praktijk
Agressie op de basisschool
De meeste agressie op de basisschool komt van ouders. Het gebeurt bij het halen en brengen, na een incident met hun kind of in een gesprek over het schooladvies. De leerkracht kan dan bij de klasdeur of op het plein staan, met kinderen en andere ouders erbij. Een ouder die boos binnenkomt, kan bezorgd zijn om het eigen kind en gehoord willen worden. Erkennen wat er speelt en een vast moment voor een gesprek afspreken, kan dan de spanning eruit halen.
Anders ligt het bij een ouder die bewust druk zet: iemand die elke week verhaal komt halen, dreigt met sociale media of de leerkracht op het plein klemzet. Daar werkt blijven uitleggen averechts. Dan gaat het om kort begrenzen, het gesprek beëindigen en de directie erbij halen. Soms gaat het om een leerling die slaat, schopt of scheldt. Ook dan volgt de leerkracht de afspraken van de school en zorgt hij eerst voor de veiligheid van de andere kinderen.
Vergelijkbare situaties komen terug in de agressietraining voor leraren in het voortgezet onderwijs en de agressietraining voor leerplichtambtenaren. Alle beroepen staan in het overzicht van agressietraining per beroep. Hoe een agressietraining in het algemeen werkt, lees je bij agressietraining: zo werkt het.
Uit de oefensituaties
- OefensituatieEen ouder komt bij het brengen de klas in en wil nu uitleg over een ruzie op het plein.
- OefensituatieEen vader belt na schooltijd en scheldt omdat zijn kind een briefje mee naar huis kreeg.
- OefensituatieEen moeder wordt boos in het oudergesprek als de leerkracht vertelt dat het lezen achterblijft.
- OefensituatieEen ouder spreekt bij het halen een ander kind aan over wat er in de klas gebeurde.
Van adviesgesprek tot evaluatie
Zo verloopt de agressietraining voor leerkrachten in het basisonderwijs
Van het eerste gesprek tot de evaluatie na de trainingsdag. Hoe zo'n dag in zijn werk gaat, lees je bij zo werkt een trainingsdag.
Adviesgesprek
Je vertelt waar het op school misgaat: bij de deur, op het plein, in oudergesprekken of in de klas. Daarna bepalen we het onderdeel en de groepsgrootte voor het schoolteam. Momenten bij de deur, op het plein en in oudergesprekken vormen de oefensituaties waarin de trainingsacteur meespeelt.
Afstemming
De trainer leest je veiligheidsplan, de afspraken over agressie van ouders en de meldroute naar de directie, zodat de oefeningen daarop aansluiten.
Trainingsdag
Een dag op je eigen school, bijvoorbeeld op een studiedag, met een trainer en een trainingsacteur. Een bewijs van deelname krijgt iedere leerkracht.
Evaluatie en vervolgadvies
Na de trainingsdag volgt altijd een evaluatie. We lopen samen na wat er in de praktijk anders is gaan lopen, borgen de afspraken en geven vervolgadvies. Het advies kan gaan over het veiligheidsplan, de opvang na incidenten of een volgend onderdeel.
Vier onderdelen
Van basistraining tot leidinggevenden
Je kiest wat past bij je leerkrachten en het werk. In het adviesgesprek bepalen we samen waar je team begint: bij de basistraining, of eerst bij het programma voor leidinggevenden.
Voor iedere leerkracht en onderwijsondersteuner: rustig blijven en kort begrenzen bij een boze ouder.
Naar dit onderdeel ↓Gevorderde trainingVoor zware situaties: ouders die blijven terugkomen, dreigen of met anderen samen druk zetten.
Naar dit onderdeel ↓ExpertniveauVoor leerkrachten met een extra rol, zoals mentor of intern begeleider: collega's opvangen en moeilijke gesprekken voorbereiden.
Naar dit onderdeel ↓Programma voor leidinggevendenVoor directeuren, locatieleiders en bouwcoördinatoren: meldingen, schoolafspraken, maatregelen en opvang.
Naar dit onderdeel ↓Onderdeel 1 · Basis
Basistraining: een boze ouder aan de klasdeur
Voor iedere leerkracht en onderwijsondersteuner. De oefensituaties hieronder zijn een begin; we vullen ze aan met wat je eigen team op school meemaakt.
Voor wie
Iedere leerkracht. Met dit onderdeel begin je.
Oefensituaties in de basistraining
- Een ouder komt bij het brengen de klas in en wil nu uitleg over een ruzie op het plein.
- Een vader belt na schooltijd en scheldt omdat zijn kind een briefje mee naar huis kreeg.
- Een moeder wordt boos in het oudergesprek als de leerkracht vertelt dat het lezen achterblijft.
- Een ouder spreekt bij het halen een ander kind aan over wat er in de klas gebeurde.
- Een leerling gooit een stoel om en blijft schelden terwijl de rest van de klas toekijkt.
Na de basisdag kunnen leerkrachten
- Een ouder bij de deur kort te woord staan en een vast moment voor het gesprek afspreken.
- De stem laag en rustig houden als een ouder in het bijzijn van kinderen uitvalt.
- Kort begrenzen en het gesprek beëindigen als een ouder blijft schelden.
- Een moeilijke boodschap in het oudergesprek brengen zonder in discussie te raken.
- De afspraken van de school gebruiken op het moment dat het telt, en de directie inschakelen.
- Opschrijven wat er gebeurde, zodat de directie er iets mee kan.
Zo oefent een leerkracht met de trainingsacteur
In de oefengesprekken is de trainingsacteur de boze ouder bij de klasdeur, aan de telefoon of aan tafel. De leerkracht oefent wat er op dat moment kan: stem, houding, een kort antwoord en een afspraak voor later. Iedereen kan een oefening op elk moment stoppen. De trainer bewaakt dat de oefening voor iedereen veilig blijft. Wie de trainers en trainingsacteurs zijn, zie je bij het team.
Zo werkt een trainingsdag →Onderdeel 2 · Gevorderd
Gevorderde agressietraining voor leerkrachten in het basisonderwijs
Sommige ouders komen elke week terug en weten precies hoe ver ze kunnen gaan. Ze sturen lange berichten, dreigen met sociale media of halen andere ouders erbij. Uitleg geven levert daar vooral een nieuwe ronde op. Op dit niveau oefenen leerkrachten het begrenzen van dat gedrag, ook als de ouder al een klacht heeft ingediend.
Waar het om draait: bekende ouders krijgen van iedere leerkracht en van de directie hetzelfde antwoord. Een ouder die merkt dat de ene leerkracht anders reageert dan de andere, blijft het bij de volgende proberen.
Voor wie
Leerkrachten en intern begeleiders die zware gesprekken met ouders voeren, bijvoorbeeld rond het schooladvies of zorg om een kind.
Instap: de basistraining gedaan, of in overleg, als iemand al ervaring heeft met deze situaties.
Oefensituaties in de gevorderde training
- Dezelfde ouder staat elke ochtend bij de deur en begint steeds opnieuw over hetzelfde incident.
- Een vader dreigt in het adviesgesprek dat hij de leerkracht op sociale media zal noemen.
- Twee gescheiden ouders zijn het oneens en richten hun boosheid op de leerkracht.
- Een groepje ouders spreekt de leerkracht samen op het plein aan over een andere leerling.
- Een ouder laat in een gesprek doorschemeren dat hij weet waar de leerkracht woont.
Na deze dag kunnen leerkrachten
- Zien of een ouder bezorgd is of de leerkracht bewust onder druk zet.
- Bekende ouders steeds hetzelfde antwoord geven, in lijn met de directie.
- Een gesprek beëindigen en verwijzen naar een afspraak met de directie erbij.
- Kalm blijven bij een dreiging met sociale media, en die daarna melden.
- Blijven staan als een groep ouders samen druk zet, zonder over een ander kind te praten.
- Een dreigement herkennen als grensoverschrijdend gedrag, en het melden volgens de afspraken van de school.
Onderdeel 3 · Expert
Agressietraining op expertniveau voor leerkrachten in het basisonderwijs
Na een incident met een ouder gaat een leerkracht misschien eerst naar een collega, niet naar de directie. Hoe die collega reageert, bepaalt deels of de leerkracht meldt, het laat rusten of ermee blijft rondlopen. Het expertniveau is voor leerkrachten die deze rol vervullen of gaan vervullen: mentoren van starters, intern begeleiders en collega's die anderen opvangen.
Waar het om draait: de eerste opvang verloopt kalm en zonder oordeel, en de collega weet wanneer de directie of de bedrijfsarts erbij moet.
Voor wie
Ervaren leerkrachten en intern begeleiders die starters begeleiden, zware oudergesprekken ondersteunen of collega's opvangen na een incident.
Instap: de basis- en gevorderde training gedaan, of in overleg, als iemand al ervaring heeft met deze situaties.
Oefensituaties op expertniveau
- Een collega komt na een uitbarsting van een ouder de koffiekamer in en wil er niet over praten.
- Een startende leerkracht vraagt wat hij in het oudergesprek anders had moeten doen.
- Een collega wil een dreigement niet melden, omdat de ouder het toch niet zo bedoelde.
- Een leerkracht vraagt om hulp bij de voorbereiding van een gesprek met een ouder die eerder dreigde.
- In de teamvergadering moet een incident besproken worden zonder dat iemand de schuld krijgt.
Na deze dag kunnen leerkrachten
- Een collega na een incident met een ouder rustig opvangen, bijvoorbeeld na schooltijd, zonder te oordelen.
- Herkennen wanneer een collega meer hulp nodig heeft, en de directie inschakelen.
- Een starter begeleiden met wat in de basistraining is afgesproken.
- Een zwaar oudergesprek samen met een collega voorbereiden en de rollen verdelen.
- Een incident in de teamvergadering bespreken op een manier waar het team van leert.
Onderdeel 4 · Leidinggevenden
Agressietraining voor leidinggevenden in het basisonderwijs
Een boze ouder houd je nooit helemaal buiten de school. Wat er daarna gebeurt, bepaal je wel zelf: wie de leerkracht opvangt, wat er met de melding gebeurt en of het hele team dezelfde ouder hetzelfde antwoord geeft.
Voor wie
Directeuren, locatieleiders en bouwcoördinatoren in het basisonderwijs.
Wat er na een incident met een ouder gebeurt
Meldt een leerkracht een scheldpartij en hoort hij daarna niets meer, dan meldt hij het de volgende keer niet. Het blijven melden bepaalt of je ziet wat er achter de losse incidenten zit: welke ouder, welk moment, welke groep.
Daarom werk je aan een vaste lijn in het team, zodat leerkrachten op vergelijkbare situaties vergelijkbaar reageren. Je legt vast wanneer de directie het gesprek overneemt, wanneer een ouder afspraken op papier krijgt en wanneer de politie erbij komt. En je regelt de opvang van de leerkracht na een zwaar incident.
Zo oefenen leidinggevenden
In de oefengesprekken is de trainingsacteur een ouder die de directie spreekt na een incident, of een leerkracht die net een bedreiging heeft meegemaakt.
Oefensituaties voor leidinggevenden
- Een leerkracht meldt een dreigende ouder niet meer, omdat er de vorige keer niets mee gebeurde.
- Een ouder belt de directeur na een gesprek met de leerkracht en eist dat die gestraft wordt.
- Twee leerkrachten geven dezelfde ouder een ander antwoord, en de ouder speelt dat uit.
- Een leerkracht staat de dag na een bedreiging gewoon weer voor de klas, zonder dat iemand ernaar vroeg.
- Na een incident op het plein vragen andere ouders wat de school gaat doen.
Na deze dag kunnen leidinggevenden
- Zien bij welke ouders en op welke momenten het misgaat, en daar maatregelen aan hangen.
- Een gesprek met een agressieve ouder voeren en duidelijke afspraken op papier zetten.
- Ieder incident met de leerkracht doornemen, niet alleen het zware.
- Vastleggen wanneer de directie overneemt, wie je erbij haalt en hoe het gemeld wordt.
- Achter de leerkracht staan zonder het contact met de ouder onnodig op scherp te zetten.
- Uitleggen waar de school voor staat, zonder iets te beloven wat niet waar te maken is.
Adviesgesprek
Passend voor je leerkrachten?
In een vrijblijvend adviesgesprek kiezen we samen het onderdeel dat past bij je school of organisatie. Je krijgt daarna een schriftelijk voorstel met de opbouw, het aantal dagen en de prijs. Fysieke technieken oefenen we op aanvraag; dat spreek je af in het adviesgesprek. Wat bepaalt de prijs?
Vraag een adviesgesprek aanHet team achter de training
Een trainer en een trainingsacteur uit ons team
Ons team telt 12 mensen, onder wie trainers en trainingsacteurs. Op de trainingsdag werk je met een trainer en een trainingsacteur uit dit team.
Bekijk wie we zijn →Voor de werkgever
Wat je als werkgever regelt, en wat het oplevert
Een training haalt agressie niet weg. Wel gaan leerkrachten zekerder aan het werk: ze hebben geoefend wat ze zelf doen en wanneer ze het overlaten aan de directie of de politie. Ze geven dezelfde ouder hetzelfde antwoord, en ze melden zo dat de directie er iets mee kan.
Agressie en geweld vallen in de Arbowet onder psychosociale arbeidsbelasting (artikel 1). De werkgever moet beleid voeren om die te voorkomen of te beperken (artikel 3 lid 2). Het Arbobesluit werkt dat uit in artikel 2.15: als werkgever beoordeel je het risico in de RI&E en leg je maatregelen vast in het plan van aanpak. Ook geef je medewerkers voorlichting en onderricht. Een training is één manier om die voorlichting en dat onderricht in te vullen.
In het adviesgesprek kijken we ook naar wat de school al geregeld heeft. Daarbij horen het veiligheidsplan, de afspraken over wie een boze ouder te woord staat, de meldroute naar de directie en de opvang na incidenten. Meer over de sector lees je bij agressietraining in het onderwijs. Wat de wet van je vraagt, staat op de pagina agressie en de werkgever.
Vragen over agressietraining voor leerkrachten in het basisonderwijs
Vragen van de werkgever
Waar vindt de trainingsdag plaats?
Op je eigen locatie. Welke ruimte dat wordt, spreken we af in het adviesgesprek. Leerkrachten hoeven dus niet naar een cursuscentrum.
Is een agressietraining verplicht?
Nee, de Arbowet schrijft geen training voor. Wel vraagt de Arbowet je als werkgever om agressie als risico aan te pakken. Wat je dan regelt en waar een training past, staat hierboven bij de werkgever.
Wat kost het programma?
De prijs hangt af van het onderdeel, de groepsgrootte, het aantal dagen, de voorbereiding en de reistijd.
Binnen 2 werkdagen na het adviesgesprek krijg je een schriftelijk voorstel. Daarin staan de opbouw van het programma, het aantal groepen en dagen, en de prijs met wat er altijd bij zit. De reiskosten staan er apart in. Meer hierover lees je op de pagina over de kosten.
Hoe blijven de afspraken na de trainingsdag hangen?
Na iedere trainingsdag volgt een evaluatie. Daarin kijken we wat er in de praktijk is veranderd, borgen we de afspraken en geven we vervolgadvies. De afspraken zelf liggen bij je school of organisatie: in het werkoverleg en bij de leidinggevenden.
Sluit de training aan op ons veiligheidsplan en de afspraken over agressie van ouders?
Ja, de training sluit aan op je veiligheidsplan en de afspraken over agressie van ouders. Vooraf bekijken we samen je veiligheidsplan en wanneer een leerkracht de directie inschakelt. Die afspraken komen terug in de oefeningen, zodat leerkrachten weten wanneer ze zelf ingrijpen en wanneer ze hulp halen.
Wat is het verschil tussen gevorderd en expert?
Gevorderd legt de nadruk op hoe een leerkracht zelf reageert in zware gesprekken met ouders. Expert is voor leerkrachten met een extra taak: een collega bijstaan na een incident, starters begeleiden en moeilijke gesprekken samen voorbereiden.
Wat is het verschil met het programma voor leidinggevenden?
Leerkrachten oefenen wat ze in de klas en bij de deur doen. Leidinggevenden oefenen wat er daarna gebeurt: de meldingen, het gesprek met de ouder, afspraken op papier en de opvang van de leerkracht.
Kan het hele team meedoen, ook de onderwijsassistenten en de conciërge?
Ja, het hele team kan meedoen, ook de onderwijsassistenten en de conciërge. Wie ouders bij de deur of aan de telefoon ziet, krijgt ook met boze ouders te maken. In het adviesgesprek kijken we welke situaties voor welke collega's het belangrijkst zijn.
Over de vier onderdelen
Gaat de training ook over agressie van leerlingen?
Ja, als dat op je school speelt. Het accent ligt op ouders, maar een oefensituatie kan ook gaan over een leerling die slaat of scheldt. Dan gaat het om rustig blijven, de klas veilig houden en de afspraken van de school volgen.
Sommige ouders komen steeds terug op hetzelfde incident. Wat doe je daarmee?
Je spreekt samen met de directie af wat het antwoord is, en dat geeft iedere leerkracht elke keer. In een oefengesprek is de trainingsacteur zo'n ouder, met de details die bij je eigen school passen.
Is dit onderdeel ook geschikt voor intern begeleiders?
Ja, voor intern begeleiders is dit onderdeel ook geschikt, want ze kunnen de zwaarste gesprekken met ouders voeren, en ze ondersteunen leerkrachten daarbij. In het adviesgesprek kijken we wie op je school die rol heeft.
Wij hebben een veiligheidsplan. Hoe weet je of het in de praktijk werkt?
Of een veiligheidsplan werkt, zie je door het naast een gewone ochtend bij de klasdeur te leggen. Een stap die een leerkracht niet kan zetten met dertig kinderen om zich heen, werkt niet. Zo'n stap haal je uit het veiligheidsplan, of je maakt hem passend voor de klas.
Dit programma voor je leerkrachten?
In een adviesgesprek vertel je waar het op school misgaat. Daarna bepalen we het onderdeel en de groepsgrootte, maken we oefensituaties van die momenten op school en plannen we de trainingsdag en de evaluatie, bijvoorbeeld op een studiedag.